Vipassana Meditatie als onderwezen door S.N. Goenka
in de traditie van Sayagyi U Ba Khin
Startpagina > Benoemingen

Kay Wain: De koppigheid van nederigheid

Dr. Kay Wain, Vipassana-leraar, overleed vredig in Australië op 17 augustus 2011.

Kay Wain werd geboren in 1925 in het noorden van Myanmar, als kind van twee artsen. Zij studeerde aan de universiteit in Yangon en behaalde haar medische graad in 1951. In 1953 kreeg ze een beurs om kindergezondheid te studeren in Engeland, waar ze twee jaar woonde.

Na haar terugkeer naar Yangon werkte zij in een openbare en daarna in een privé-praktijk. Ze werkte ook twee dagen per week als vrijwilliger bij lokale ziekenhuizen. Elke dag op weg naar haar werk kwam ze langs het centrum van Sayagyi U Ba Khin. Maar het was pas later dat ze een cursus volgde.

De meeste van de patiënten die naar de privé-kliniek van Kay kwamen waren arm. Ze gaf hen vaak monsters van medicijnen die zij had ontvangen van farmaceutische verkopers, of ze gaf hen geld om de medicijnen die ze nodig hadden te kopen. Soms betaalde ze zelfs de taxikosten voor de terugreis. Maar als gescheiden moeder met drie zoons had ze een vast inkomen nodig en dit verkreeg ze door het behandelen van het personeel van buitenlandse ambassades.

In 1972 emigreerde Kay naar Australië, waar een van haar zonen woonde. Ze ging uiteindelijk werken in Sydney voor de New South Wales Child Health Services. Toen ze in 1986 met pensioen ging, was ze senior controlerend geneesheer.

Kay begon met de beoefening van Vipassana in 1975. Nadat het eerste Australische centrum, Dhamma Bhumi, was opgericht in de buurt van Sydney, ging ze daar vaak zitten of dienen. Op een van de eerste cursussen kreeg ze als onderkomen een tent toegewezen. Ze zag er zo jong en energiek uit, dat de managers in eerste instantie niet beseften dat ze aanzienlijk ouder was dan de meeste van de studenten. Toen ze zich dat realiseerden, gaven ze haar binnen een plek. Na de cursus zei ze dat ze dankbaar was dat ze een matras op de vloer had gekregen.

Het werd al snel een onderdeel van Kays jaarlijkse routine om naar India te gaan voor een lange cursus. Goenkaji vroeg haar al snel om te helpen met het vertalen van Birmese documenten, te beginnen met lezingen van Sayagyi U Ba Khin. Nadat hij begonnen was met het aanstellen van assistent-leraren in de jaren ’80 was Kay een voor de hand liggende keuze. In eerste instantie zei ze dat ze er nog niet klaar voor was, maar uiteindelijk stemde ze in. Ze vergezelde Goenkaji in 1991 toen hij voor het eerst terugging naar Myanmar om cursussen te geven, en opnieuw in 1993 voor de openingscursussen in Dhamma Joti in Yangon. Ze werd al snel verantwoordelijk voor Vipassana-activiteiten in Myanmar. Ze verbleef daar lange periodes, gaf cursussen en hield toezicht op de oprichting van een groot aantal centra in verschillende delen van het land.

Tegelijkertijd begon ze haar tijd te wijden aan een ​​taak die haar voor de rest van haar leven zou bezighouden: het vertalen van cursusmateriaal in het Birmees en ze op te nemen op band. In het begin moest ze dit onder hoge druk doen en in zeer geïmproviseerde omstandigheden. Tijdens Goenkaji’s eerste cursussen in Myanmar was ze druk bezig in haar kamer met het vertalen en opnemen. Elk onderdeel moest op tijd klaar zijn voor de volgende groepszitting, wanneer het afgespeeld zou worden voor studenten in de zaal. Kay werkte zittend op de grond in een kale kamer zonder meubels, met een handmicrofoon of een reversmicrofoon. Voor een aantal van de sessies was het niet mogelijk om vooraf een ​​opname te maken. In plaats daarvan deed Kay een live-vertolking in het Burmees, waarbij Goenkaji en zij om de beurt spraken. Het was iedere dag een enorme inspanning, en het kostte drie cursussen om een ​​volledige set Engels-Birmese lestapes bij elkaar te krijgen. Tot op de dag van vandaag is het de stem van Kay die Birmese studenten horen tijdens elke Vipassana cursus.

In augustus 1997 stortte Kay in tijdens het begeleiden van een cursus in het centrum in Yangon. De diagnose was lymfoom. Haar zoon Adrian ontmoette haar in Singapore en bracht haar terug naar Sydney. Hij herinnert zich: "Mama hield van reizen en was bijna overal op de wereld geweest. Toen ze zei: ‘Mijn reizende dagen zijn voorbij’, moest ik bijna huilen."

Ondanks haar broze gezondheid, lukte het Kay om verder te gaan met reizen en dienen. Toen de eerste Birmese cursus in Australië in 1999 werd georganiseerd in Dhamma Bhumi, laaide haar lymfoom op en haar zoon smeekte haar om de verantwoordelijkheid aan iemand anders over te dragen. Maar Kay wilde deze gelegenheid absoluut niet missen. Op de tweede dag moest ze echter worden vervangen en werd ze opgenomen in het ziekenhuis.

Kay accepteerde dit alles filosofisch. Wanneer je haar naar haar gezondheid vroeg antwoordde ze dat sommige dagen beter waren dan andere. Maar ondanks haar frêle verschijning had ze altijd veel energie en was ze enthousiast om te horen over Vipassana gebeurtenissen in Azië. Ze gaf uitstekend advies en inspiratie aan de leraren die werkzaam waren in haar plaats.

In haar latere jaren ging Kays gezichtsvermogen achteruit maar nog steeds besteedde ze lange uren aan het vertalen van cursusmateriaal in het Birmees. Vaak maakte ze gebruik van een vergrootglas om de tekst te ontcijferen. Zij stond er ook op om voor zichzelf te koken en om zo zelfstandig mogelijk te zijn.

Zoals haar kleindochter opmerkte: "Dit was koppigheid, niet in de gebruikelijke zin, maar een koppigheid om het juiste te doen, om anderen te dienen, om het geluk te zoeken tijdens tegenspoed en te leven met optimisme en vertrouwen in de goede wil van de mensen om haar heen."

Kay keek uit naar november 2011, wanneer ze van plan was om de officiële opening bij te wonen van het nieuwste Vipassana-centrum in Myanmar, Dhamma Nidhi, in de buurt van Pegu. Haar familie wilde niet dat ze zou gaan vanwege haar gezondheid, maar Kay veegde die zorgen van tafel. Ze ging verder en kocht haar vliegtickets, zeggende: "Ik heb geleefd in geleende tijd. Ik ben op alles voorbereid".

Ondertussen, in haar laatste maanden, ging Kay door met het vertalen en opnemen van cursusmateriaal in het Birmees. Ze voltooide de instructies en lezingen van een eendaagse cursus en herzag het materiaal voor een tiendaagse cursus. Er was een gevoel van urgentie om alle opnames up-to-date te maken, terwijl ze nog steeds de mogelijkheid had om dit te doen. Ze was bezig met deze taak tot ze moest worden opgenomen in augustus, toen ze letterlijk nog enkele dagen te leven had. Pas toen stopte ze. Zelfs in het ziekenhuis was ze bezorgd over het werk dat bleef liggen. Ze bleef dienen tot aan het einde.

De vliegtickets naar Myanmar bleven ongebruikt; Kay had een andere reis te maken. Slechts enkele weken voor haar geplande vertrek begon haar altijd broze gezondheid snel achteruit te gaan. Maar haar geest bleef helder. In haar laatste uren in het ziekenhuis was Kay volledig helder en zat ze op haar bed te mediteren. Ze stierf zoals ze had geleefd, met nederigheid, gelijkmoedigheid, vastberadenheid en mettā.


Dr. Kay Kyi Wain, Vipassana Ācariya, 1925-2011
View full size image (1472 x 1366 - 672 KB)


Kay en vrienden bij Dhamma Tapovana, 2004
View full size image (1500 x 2000 - 774 KB)

‘Als de tijd rijp is, gebeuren dingen'

Interview met Dr. Kay Wain - Sydney, Australië, 1 augustus 2005
Hier volgen fragmenten uit een interview waarin Kay vertelt over haar eerste Vipassana-cursus in 1975 in Australië. De leraar van die cursus was Robert Hover, een Amerikaan die door Sayagyi U Ba Khin en vervolgens Goenkaji was aangemoedigd om Vipassana te gaan onderwijzen. Vanaf 1975 was er een gat tot 1980 toen Kay deelnam aan Goenkaji’s eerste cursus in Australië. Ze praat ook over haar benoeming tot assistent-leraar. Het transcript is licht bewerkt.

Listen to a recording (4 min 7 sec):

Download MP3 (2.7 MB)

KW: Op een dag was ik bij het Thaise klooster in Sydney... Na de lunch was ik in de bibliotheek en op het bord zag ik een klein bericht dat er twee tiendaagse meditatie cursussen zouden worden gegeven door de heer Robert Hover, een leerling van U Ba Khin van Rangoon. Ik sprong bijna een gat in de lucht. Eerlijk! Ik zei: "Dit is prachtig!" Ik had naar iets gehongerd. Ik had er nooit naar gezocht, maar zodra ik was aangekomen in Australië, begon ik het te missen en wilde ik het echt. Dus ik zei: "Wat er ook gebeurt, ik ga deze cursussen doen. In die tijd werkte ik voor de Gezondheidscommissie, een regeringsbaan, en ik zou verlof moeten aanvragen. Ik zei: "Maakt niet uit. Als ze niet akkoord gaan, dan neem ik ontslag, ik vind wel een andere baan".

Ik zei: "Maakt niet uit, als ze me geen verlof geven, loop ik de deur uit en ga ik naar een andere plek. Maar gelukkig gaven ze me vrij. Dus ik ging erheen. En ik had geen idee. Ik wist dat de mensen er tien dagen naar toe gingen. Ik wist er vaag iets van, maar ik had het nog nooit eerder gedaan. Maar goed, ik ging erheen... Zodra ze me zagen, waren ze erg blij: "Oh, je bent uit Birma! Goed, goed!" En ik was ook blij, want op de één of andere manier voelde ik me er thuis. En zelfs meneer Hover was blij me te zien, zei hij: "Oh goed, er is iemand uit Birma hier." Dus begon ik met de cursus.

Misschien vanwege mijn pāramī, maar vanaf het moment dat ik ging zitten vond ik dat mijn geest niet veel aan het dwalen was en ik kon de dagelijkse instructies volgen. En op dag vier toen Vipassana gegeven werd snapte ik het meteen, ik kon direct sensaties over mijn hele lichaam voelen en het was heel sterk. En dus zei ik dat ik ook de tweede tiendaagse cursus ging doen. Dus heb ik toen de twee tiendaagse cursussen gedaan.

Zelfs vanaf de allereerste cursus zei ik, “Ik wil nergens anders heen. Ik weet dat dit het is".

Q: En was u in staat om thuis te mediteren in de vijf jaar tussen uw lessen met Dhr. Hover en uw cursus met Goenkaji in 1980?

KW: Ja, ja, zeer sterk. Het ging helemaal niet weg. Ik ben erg blij, erg dankbaar dat dit gebeurde. Zelfs nu, als ik niet op tijd zit, zodra ik eraan denk, is de meditatie er. Het gaat de hele tijd door. Dus ik ben heel dankbaar dat ik dit kreeg.

De eerste keer dat Goenkaji mij vroeg om een ​​assistent-leraar te worden, zei ik: "Nee, nee, nee” tegen hem, ”Ik wil het niet doen." En hij zei:"Maak je geen zorgen, wanneer je het wilt doen, dan doe je het." Je weet hoe Goenkaji is! Ik zei: "Nee, Goenkaji, ik wil het niet doen. Nee, nee, ik zal het niet doen.” En een tijdje zei ik dat ik het niet zou doen. En hij was zo goed - hij zei: "Maak je geen zorgen, doe het niet. Als je wilt, wanneer je er zin in hebt, wanneer de tijd komt, dan doe je het". Ik zei, "Ik zal het nooit doen!” Maar toen de tijd kwam, ik weet niet waarom maar iets veranderde in mijn overtuiging en ik zei: 'Oke, ik ga ervoor." Dus wanneer de tijd rijp is, denk ik dat dingen gebeuren.